دعا را مراعات نكردند ، و اين عدم مراعات و اخلال به شرايط دعا يا به اين دليل است كه سؤال ايشان همراه با آداب دعا و جامع شرايط آن نبوده است ، چون دعا آداب و شرايطى دارد كه بايد با آن شرايط انجام شود كه ان شاء اللَّه بعدا مىآيد . كدام دعا به اجابت نمىرسد عثمان بن عيسى ، از محدثى كه وى را حديث كرده از ابى عبد اللَّه ، امام صادق ، عليه السلام - روايت كرد كه خدمت امام عرضه داشتم كه دو آيه در كتاب خداست كه معناى آن دو را مىجويم ، ولى نمىيابم ؟ امام عليه السلام فرمود : آن دو آيه كدامست ؟ عرضه داشت آيه ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ : زيرا دعا مىكنم ولى اجابت را نمىبينم امام فرمود : آيا نظر تو اين است كه خداى تعالى خلف وعده كرده ( 6 ) است ؟ عرضه داشتم : خير ، فرمود : پس براى چه اجابت نمىشود ؟ عرض كردم : نمىدانم . فرمود : ولى من با تو مىگويم : هر كس اطاعت اوامر الهى كند . سپس او را از راه دعا بخواند ، خداى تعالى اجابت مىكند . پرسيدم : راه دعا كدام است ؟ فرمود : دعا را به ستايش و حمد خداى شروع مىكنى و نعمت‌هايى را كه به تو داده يادآور مىشوى ، سپس شكرش مىنمايى ، آنگاه بر پيامبر و آلش درود مىفرستى ( صلوات مىفرستى ) و سپس يادآور گناهانت مىشوى و بدان اقرار مىكنى ، سپس از آنها استغفار مىنمايى . اين راه دعاست سپس آن حضرت پرسيد : آيهء ديگر كدام است ؟ عرضه داشتم گفتار حق سبحان : وَ ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَهُوَ يُخْلِفُهُ وَ هُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ « 1 » : آنچه خرج كنى خداى بجايش مىآورد و اوست بهترين روزى دهندگان . و من خرج مىكنم و در جاى آن چيزى نمىبينم . حضرت پرسيد : آيا مىپندارى كه خداى تعالى خلف وعده كرده است عرض كردم : خير ، فرمود : پس علت عدم جايگزينى چيست ؟ عرض كردم : نمىدانم . فرمود : اگر كسى از راه حلال كسب مال كند ، و در راه حلال خرج كند ، درهمى خرج نمىكرد جز آنكه خداى به جايش درهمى ديگر مىداد . و يا اين كه چيزى را درخواست كرده است كه صلاح او در آن نيست و آن چيز براى او يا ديگران مفسده دارد . زيرا هيچ كس خداى تعالى را بر طبق حكمتش در مورد صلاح خود نخوانده جز آنكه حق سبحان آن را اجابت كرد ، و وظيفهء دعاكننده آن است كه صلاحيت دعا را در زبان يا در نيت قلبى خويش در نظر بگيرد ، پس اگر مصلحت در اجابت آن است ، خداى تعالى آن را اجابت

--> ( 1 ) . 34 / سبا ، 39 .